Plan porodu – co to jest, jak go napisać i co powinien zawierać?
Plan porodu to dokument, w którym możesz zapisać swoje potrzeby, oczekiwania i preferencje dotyczące porodu oraz pierwszych godzin po narodzinach dziecka. Nie jest scenariuszem, według którego poród musi przebiegać punkt po punkcie. Jest przede wszystkim narzędziem komunikacji pomiędzy Tobą, a personelem medycznym.
Dobrze przygotowany plan porodu pomaga zastanowić się jeszcze przed porodem, co jest dla Ciebie ważne, poznać dostępne możliwości i świadomie przygotować się na różne sytuacje.
Co to jest plan porodu?
Plan porodu warto przygotować w ciąży, najlepiej wspólnie z położną. Jego tworzenie może być częścią edukacji przedporodowej.
W planie możesz określić swoje preferencje dotyczące między innymi przebiegu porodu, sposobów łagodzenia bólu, obecności osoby towarzyszącej, pozycji porodowych, kontaktu skóra do skóry czy pierwszego karmienia dziecka.
Sam dokument jest ważny, ale równie istotny jest proces jego przygotowywania. To dobra okazja, aby dowiedzieć się, jak może przebiegać poród i jakie masz możliwości wyboru.
Co powinien zawierać plan porodu?
Nie musi być bardzo długi. Im bardziej konkretny i czytelny, tym łatwiej skorzystać z niego podczas porodu.
Możesz uwzględnić w nim kilka najważniejszych obszarów.
Warunki podczas porodu
Możesz określić, czy zależy Ci na obecności osoby towarzyszącej, możliwości swobodnego poruszania się, korzystania z piłki, prysznica lub wanny, przygaszonym świetle czy ograniczeniu liczby osób przebywających w sali.
Łagodzenie bólu porodowego
W planie porodu możesz zaznaczyć, z jakich metod chciałabyś korzystać. Mogą to być zarówno metody niefarmakologiczne – ruch, zmiana pozycji, ciepła woda, masaż czy techniki oddechowe – jak i dostępne metody farmakologicznego łagodzenia bólu.
Nie musisz jednak wcześniej podejmować ostatecznej decyzji. To, czego będziesz potrzebować, możesz ocenić dopiero podczas porodu.
Pozycje i przebieg porodu
Możesz zapisać, że zależy Ci na swobodnym wyborze pozycji w czasie porodu oraz możliwości przyjmowania pozycji wertykalnych.
Plan może również zawierać Twoje preferencje dotyczące interwencji medycznych. Jeśli zależy Ci na otrzymywaniu informacji o proponowanych działaniach i możliwości uczestniczenia w podejmowaniu decyzji dotyczących Twojej opieki, warto to zaznaczyć.
Plan porodu, a pierwsze chwile z dzieckiem
Plan porodu nie kończy się wraz z narodzinami dziecka. Warto uwzględnić również to, co jest dla Ciebie ważne bezpośrednio po porodzie.
Może to być:
- nieprzerwany kontakt skóra do skóry, jeśli pozwala na to stan mamy i dziecka,
- możliwość rozpoczęcia pierwszego karmienia w kontakcie skóra do skóry,
- wykonywanie rutynowych czynności przy dziecku w odpowiednim momencie,
- obecność osoby towarzyszącej,
- Twoje preferencje dotyczące opieki nad noworodkiem.
Czy personel musi zrealizować cały plan porodu?
Plan porodu nie jest gwarancją określonego przebiegu porodu. Poród jest dynamicznym procesem i czasami sytuacja zdrowotna mamy lub dziecka wymaga zmiany wcześniejszych założeń.
Zmiana planu nie oznacza jednak, że plan porodu był niepotrzebny.
Jeśli sytuacja się zmienia, nadal możesz potrzebować informacji o tym, co się dzieje, jakie działania są proponowane i dlaczego. Możesz również zadawać pytania i rozmawiać z personelem o dostępnych możliwościach.
Dlatego warto myśleć o planie porodu nie jako o liście żądań czy sztywnym scenariuszu, ale jako o punkcie wyjścia do współpracy.
Jak przygotować dobry plan porodu?
Przede wszystkim nie kopiuj bez zastanowienia gotowej listy znalezionej w internecie. Każda kobieta może mieć inne potrzeby i priorytety.
Przy każdym punkcie zadaj sobie pytanie: „Czy to jest dla mnie ważne i dlaczego?”
Warto również sprawdzić, jakie możliwości oferuje szpital, w którym planujesz rodzić. Dostępność poszczególnych metod łagodzenia bólu, wanien porodowych czy innych udogodnień może różnić się pomiędzy placówkami.
Plan porodu dobrze jest omówić wcześniej z położną. Dzięki temu zamiast jedynie zaznaczać kolejne punkty formularza, możesz poznać ich znaczenie, omówić swoje obawy i przygotować się także na sytuacje, w których pierwotne założenia będą wymagały zmiany.
Dobry plan porodu nie polega na zaplanowaniu porodu co do szczegółu. Ma pomóc Ci wejść w poród ze świadomością swoich możliwości, praw, potrzeb i tego, co jest dla Ciebie naprawdę ważne.